Basabildiğiniz kadar tuşu aynı anda basılı tutun. Aktif girdileri sayar, en yüksek eşzamanlı rollover değerinizi izleriz.
İlk USB klavye standardının garantilediği eşzamanlı girdi altı tuş ve değiştiricilerden ibaretti. Yedinci tuştan itibaren iş üreticinin maharetine kalıyordu. N tuş rollover, kısaca NKRO, bu sınırın aşılmasının adıdır. Bu test elinizdeki klavyenin kaç tuşu aynı anda kaydettiğini gösterir.
Belirtileri oyunla tanıdık gelir. Kombo girdisi yutulur. Koşarken iyileşme tuşuna basarsınız, ikisinden biri kaybolur. Suçlanan genelde lag olur. Oysa çoğu zaman suçlu klavyedir ve teşhis bir dakika sürer.
Tuşları basılı tutmanız yeterli. Motor keydown ve keyup olaylarını izler, o an basılı olan tuşları ve oturumun en yüksek eşzamanlı sayısını kaydeder. Ekranda basılı tuşların adı canlı olarak listelenir. Bırakınca düşer, tekrar basınca döner. Zirveyi sıfırla düğmesiyle istediğiniz an yeni bir ölçüm başlatabilirsiniz.
Skorun okunması nettir. Altı tuşun üstü standardın aşılması demektir. Yirmi civarında tıkanıyorsanız 20 tuş rollover'ınız var demektir. Tam NKRO, klavyedeki tüm tuşların aynı anda tanınmasıdır. Ama asıl sınanacak kombinasyonlar sade olanlardır. Sol shift ile W'yi, sonra sayı satırını birlikte basın. Oyunda sorun çıkaran kombinasyon on parmaklı gösteriler değil, tam olarak bu günlük ikililerdir.
Bir komboda QWER'e flaş eklenir. Koşarken eğilme ve iyileşme üst üste biner. Girdisi dar bir klavyede bu anın bir kurbanı seçilir. Ekranda görünmediği için eksik giriş el becerisine yazılır. Oysa klavye sessizce bir tuşu çöpe atmıştır.
Türkiye'de bu dert internet kafe neslinin hafızasında yaygın bir yerde durur. Cafe sıralarında aynı model klavyeler günlerce aynı oyunla dövüldü. Hangi panoların hangi kombinasyonları yuttuğu, oynayanlar arasında kulaktan kulağa bir bilgi birikti. Bugünün mekanik klavye tartışmaları aynı sorunun premium versiyonudur. Topluluklar switch yağlamaktan stabi modifikasyonuna uzanan bir kültür kurdu. Rollover, o sözlüğün temel kavramıdır. Eski PS/2 bağlantısının gecikmesiz tam rollover sunduğu, USB çağının altı tuş duvarını ördüğü, sonra üreticilerin bu duvarı yıktığı hikâye, her klavye sohbetinin bir yerinden geçer.
Rollover eksikliğiyle karıştırılan bir belirti daha var. Ghosting, basmadığınız bir tuşun kaydedilmesidir. Tuş matrisinin yapısal sınırından doğar ve diyot içermeyen eski klavyelerde görülür. Üç tuşa bastığınızda dördüncü bir tuş ekranda belirmişse o ghosting'dir.
Bu testte ghosting kolayca görünür. Basılı olmayan tuşun adı listede yükselir. Bastığınız tuş sayısıyla ekrandaki tuş sayısının uyuşmadığı anı yakalayın ve o kombinasyonu not edin. Oyun sırasındaki açıklanamayan skill patlamalarının kaynağını bulmuş olabilirsiniz. Şu anda piyasada ghosting klasik anlamıyla nadirdir. Ama rollover kısıtlı ucuz panolarda hâlâ günlük bir gerçek.
Ürün sayfaları bol sözlü yazar, sayılar ise dürüst okunmayı ister. Tam NKRO iddiasının yanında koşullar gezinir. Belirli bir mod gerektirir, belirli bir yazılım önerir, belirli bir bağlantıyla sınırlıdır. Spec'e güvenmek yerine test etmek daha hızlıdır. Kutudan çıkan klavyeye on parmağınızı yaslamak on saniye alır.
Kablosuz klavyelerde bir eksik daha kontrol edilmelidir. Güç tasarrufu için tarama hızını düşüren modeller vardır. Uykudan uyanan ilk girdi yutulur ve bu, rollover eksikliğiyle aynı belirtileri taklit eder. Klavyeyi bir süre dinlendirip ilk basışta test ederseniz iki arıza birbirinden ayrılır. Biri matrisin sınırı, öteki pil politikasıdır.
Oyun için genelde altı tuş çoğu kombinasyonu kurtarır. İki elin on tuşu aynı anda kullanması enderdir. Yayın ve işi birleştirenler için on civarı rahat bir marjdir. Tam NKRO lükstür, güvencedir.
Yedinci basılan tuş yok sayılır. Koşu ve skill üst üste bindiğinde girdilerden biri buharlaşır. Bu testte bastığınız tuş sayısıyla ekranda beliren tuş sayısını karşılaştırın. Fark anında görünür.
Değil. Rollover eksikliğinde bastığınız tuş ölür. Ghosting'de basmadığınız tuş yaşar. Ghosting diyotsuz eski tasarımların kusurudur ve günümüzde nadirdir.
Destekler. Ama güç tasarrufu ve firmware'e bağlı olarak uyanma anındaki ilk girdi yutulabilir. Satın aldıktan sonra uykudan çıkışı da içerek test etmek doğru yöntemdir.
PS/2 döneminin bazı panoları kesme tabanlı tam rollover veriyordu ve o bağlantı hâlâ varsa bu bir avantajdır. Bugünün üst segmenti de tam NKRO'ya yakın sayılar basar. Özlem yerine sayıya bakın.
Bir tuş iki kez kaydediliyorsa chatter testi nedeni daraltır. Saf parmak hızını merak ediyorsanız klavye CPS testi, baş parmağın dayanıklılığını boşluk tuşu testi ölçer.